สวัสดีครับเพื่อนๆ วันนี้เราจะมาพูดถึงปะเก็นกันอีกเช่นเคยนะครับ แต่ในวันนี้จะมาอธิบายถึงอันตรายของการใช้ปะเก็นหรือวัสดุอื่นๆที่ทำมาจากแร่ใยหินหรือที่เรียกกันว่า Asbestos กันนะครับ ซึ่งในปัจจุบัน ถึงแม้ว่าจะมีใช้วัตถุชนิดนี้ไม่มากนัก แต่ก็ถือว่ามีน้อยคนที่จะพอทราบถึงอันตรายของแร่ใยหิน ในวันนี้ทางเพจนายช่างมาแชร์จะขอมาลงรายละเอียดกันอย่างลงลึกกันเลยนะครับ

แร่ใยหิน (Asbestos) คืออะไร?

“แร่ใยหิน” หรือ “แอสเบสทอส” (Asbestos) เป็นกลุ่มของแร่อนินทรีย์ที่เกิดขึ้นตามธรรมชาติ ที่มีการปะปนรวมอยู่ภายในเนื้อหินซึ่งประกอบไปด้วยธาตุต่างๆ มากมาย เช่น ธาตุเหล็ก แมกนีเซียมและซิลิเกต เป็นต้น ลักษณะของมันจะเป็นเส้นใยเล็กๆ ละเอียด

ชนิดของแร่ใยหิน

แร่ใยหินที่สามารถหาพบได้ตามธรรมชาติ สามารถแบ่งออกมาได้ 2 ชนิดดังนี้ครับ

1. แอมฟิโบล แบ่งเป็นกลุ่มย่อยได้อีก 5 ชนิด ได้แก่ ครอซิโดไลท์ ทรีโมไบท์ อะโมไซท์ แอคทิโนไลท์และแอนโธฟิลไลท์

2. เซอร์เพนไทน์ แบ่งเป็นกลุ่มย่อยได้อีก 2 ชนิด ได้แก่ ไวท์ แอสเบสทอสและไครโซไทล์

คุณสมบัติของปะเก็น Asbestos ที่ทำมาจากแร่ใยหิน

ปะเก็น Asbestos ที่ทำมาจากวัสดุแร่ใยหินมีคุณสมบัติอันโดดเด่นในด้านของการทนไฟหรือทนทานต่อความร้อน ตั้งแต่ 700 – 1,000 องศาเซลเซียสขึ้นไป และไม่นำพาความร้อนและไฟฟ้า นอกจากนี้ยังทนต่อความเป็นกรด-ด่าง มีความยืดหยุ่นและแข็งเหนียว ซึ่งเป็นที่นิยมมากๆในสมัยก่อน แต่มว่าด้วยความที่เป็นอันตรายต่อสุขภาพ ของคนทำงานจึงถูกยกเลิกการใช้งานไป

และเจ้าวัสดุแร่ใยหินนั้นสามารถที่จะนำมาปั่นให้เป็นเส้นและนำมาทอให้กลายเป็นผืนได้ และด้วยคุณสมบัติอันหลากประการดังที่กล่าวมาจึงทำให้ผู้คนนิยมนำแร่ใยหินมาใช้เป็นส่วนประกอบผลิตภัณฑ์ต่างๆ ตั้งแต่อุตสาหกรรมการผลิตวัสดุก่อสร้าง อุตสาหกรรมผลิตท่อน้ำซีเมนต์ อุตสาหกรรมกระดาษอัด อุตสาหกรรมสิ่งทอ กระเบื้องยางไวนิลสำหรับปูพื้น ผ้าคลัตช์ ผ้าเบรกและฉนวนกันความร้อน เป็นต้น

วัตถุอันตรายคืออะไร?

พระราชบัญญัติวัตถุอันตราย พ.ศ.2535 จัดแบ่งวัตถุอันตรายออกเป็น 4 ชนิดตามความจำเป็นแก่การควบคุม ได้แก่ วัตถุอันตรายชนิดที่ 1 วัตถุอันตรายชนิดที่ 2 วัตถุอันตรายชนิดที่ 3 และวัตถุอันตรายชนิดที่ 4 ซึ่งในปัจจุบันมีหน่วยงานที่รับผิดชอบโดยแบ่งหน้าที่ความรับผิดชอบของหน่วยงาน ตามวัตถุประสงค์ของการนำวัตถุอันตรายไปใช้ดังนี้

1. กรมโรงงานอุตสาหกรรม รับผิดชอบวัตถุอันตรายที่นำไปใช้ในทางอุตสาหกรรม

2. กรมวิชาการเกษตร รับผิดชอบวัตถุอันตรายที่นำไปใช้ทางการเกษตร

3. กรมประมง รับผิดชอบวัตถุอันตรายที่นำไปใช้ทางการประมงและการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ

4. กรมปศุสัตว์ รับผิดชอบวัตถุอันตรายที่นำไปใช้ทางปศุสัตว์

5. สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา รับผิดชอบวัตถุอันตรายที่นำไปใช้ในบ้านเรือน หรือ ทางสาธารณสุข

6. กรมธุรกิจพลังงาน รับผิดชอบวัตถุอันตรายที่เป็นก๊าซปิโตรเลียม

ประเภทของวัตถุอันตราย

1. วัตถุอันตรายชนิดที่ 1 ได้แก่วัตถุอันตรายที่การผลิต การนําเข้า การส่งออกหรือการมีไว้ในครอบครองต้องปฏิบัติตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่กำหนด
2. วัตถุอันตรายชนิดที่ 2 ได้แก่วัตถุอันตรายที่การผลิต การนําเข้า การส่งออกหรือการมีไว้ในครอบครองต้องแจ้งให้พนักงานเจ้าหน้าที่ทราบก่อนและต้องปฏิบัติตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่กำหนด
3. วัตถุอันตรายชนิดที่ 3 ได้แก่วัตถุอันตรายที่การผลิต การนําเข้า การส่งออกหรือการมีไว้ในครอบครองต้องได้รับใบอนุญาต
4. วัตถุอันตรายชนิดที่ 4 ได้แก่วัตถุอันตรายที่ห้ามมิให้ มีการผลิต การนําเข้า การส่งออก หรือการมีไว้ในครอบครอง

ซึ่งแร่ใยหิน (Asbestos) ชนิด “ไครโซไทล์” จัดว่าเป็นวัตถุอันตรายชนิดที่ 3 และแร่ใยหินในกลุ่ม “แอมฟิโบล” จัดเป็นวัตถุอันตรายชนิดที่ 4 โดยในประเทศไทยอนุญาตให้มีการใช้งานแร่ใยหินชนิดเดียวคือ แร่ใยหินชนิดไครโซไทล์ (Chrysotile) หรือแอสเบสตอสสีขาว

อันตรายจากการได้รับแร่ใยหินเข้าสู่ร่างการ

อย่างที่ทราบกันนะครับว่า แร่ใยหินมีคุณสมบัติที่ดีในหลายๆแง่ แต่ก็มีโทษมหันต์เช่นเดียวกัน ซึ่งในบางโอกาสเราอาจจะได้รับหรือสัมผัสกับแร่ใยหินโดยที่เราไม่รู้ตัว เราสามารถรับแร่ใยหินเข้าสู่ร่างกายได้ด้วยกันทั้งหมด 3 วิธีดังนี้ครับ

1. ทางจมูกจากการสูดดม
2. ทางปากจากการหายใจเข้าทางปาก
3. ทางผิวหนังผ่านการสัมผัส

ซึ่งปัจจัยที่ทำให้เกิดโรคจากแร่ใยหิน จะมีอยู่ด้วยกัน 3 ปัจจัยดังนี้ครับ

1. ปริมาณแร่ใยหินที่เข้าสู่ปอด – หากได้รับแร่ใยหินในปริมาณที่มากในระยะเวลาอันสั้น ก็มีโอกาสเกิดโรคจากแร่ใยหินได้ง่ายมากยิ่งขึ้นครับ
2. ความคงทนของเส้นใยเมื่ออยู่ในปอด – เมื่อเส้นใยของแร่ใยหินเข้าสู่ร่างกายของเรา ร่างกายของเราก็มีกลไกป้องกันภัยของร่างกาย ที่สามารถขับเอาเส้นใยบางส่วนที่เข้าสู่ร่างกายแล้วออกมาได้ แต่ก็มีเส้นใยบางจำพวก บางขนาดที่ร่างกายไม่สามารถขับออกไปได้เช่นเดียวกัน
3. ขนาดของเส้นใย
4. เส้นใยที่มีความยาวมากกว่า 5 ไมครอน และเส้นผ่านศูนย์กลางน้อยกว่า 3 ไมครอน และมีความทนทาน จะมีอันตรายต่อสุขภาพ เนื่องจากเส้นใยจะสะสมและคงอยู่ในเนื้อเยื่อปอด
5. เส้นใยที่มีความยาวกว่า 200 ไมครอน และเส้นผ่านศูนย์กลางมากกว่า 3 ไมครอนจะไม่ไม่สามารถเข้าสู่ถุงลมปอดได้มักจะสะสมอยู่ในทางเดินหายใจส่วนบน และถูกกำจัดออกจากร่างกายโดยขับออกมากับเมือกเป็นเสมหะ
6. เส้นใยที่มีความยาวน้อยกว่า 5 ไมครอน และเส้นผ่านศูนย์กลางต่ำกว่า 2 ไมครอน จะถูกกลไกของร่างกายกำจัดได้

โรคที่สามารถเกิดขึ้นหากได้รับแร่ใยหินเป็นระยะเวลานาน มีด้วยกันดังนี้ครับ

1. โรคปอดอักเสบจากแอสเบสตอสหรืออีกชื่อที่เรียกว่าโรคแอสเบสโตสิส (Asbestosis) มีสาเหตุมาจากการหายใจรับเอาเส้นใยแอสเบสตอสเข้าไปสะสมภายในปอดเป็นเวลานานกว่า 5-10 ปี
2. โรคมะเร็งปอด (Lung cancer) เพราะเมื่อแร่ใยหินเข้าไปยังระบบทางเดินหายใจกระทั่งเข้าไปก่อตัวทำลายเซลล์ปอด เมื่อเกิดเป็นพังผืดในระยะเวลานานนับ 10 ปี อาการดังกล่าวก็จะลุกลามพัฒนามาสู่การเป็นเซลล์มะเร็งจนได้ครับ
3. โรคมะเร็งเยื่อหุ้มปอด เรียกอีกชื่อหนึ่งว่าโรคเมโสธีลิโอมา (Mesothelioma) เป็นได้ทั้งเนื้องอกหรือโรคมะเร็งชนิดหนึ่งที่มีการเกิดขึ้นในบริเวณเยื่อหุ้มปอดและเยื่อบุภายในช่องท้อง โรคดังกล่าวมักเกิดกับผู้ที่มักสัมผัสกับแอสเบสตอสชนิดครอซิโดไลท์และอะโมไซท์เป็นประจำ

วิธีการป้องกันและวัสดุทดแทนปะเก็น Asbestos หรือ แร่ใยหิน

วิธีการป้องกันการจากสัมผัสกับสารแร่ใยหินในสถานประกอบการที่ใช้แร่ใยหิน หรือช่างก่อสร้างที่มีโอกาสสัมผัสแร่ใยหินโดยตรง ต้องมีการเฝ้าระวังและป้องกันการสัมผัสแร่ใยหินอย่างเข้มงวด มีการตรวจสุขภาพประจำทุกปีเพื่อตรวจสุขภาพของปอดครับ แต่ในส่วนของผู้บริโภคอย่างเราที่จะสร้างบ้านหรือเลือกซื้อผลิตภัณฑ์ที่อาจมีแร่ใยหินเป็นส่วนประกอบ ต้องมีมาตรการคุ้มครองผู้บริโภคอย่างชัดเจน เช่นข้อควรระวังระบุไว้อย่างชัดเจนที่ตัวผลิตภัณฑ์

วัสดุทดแทนแร่ใยหิน

โดยในปัจจุบันนี้แร่ใยหิน ไม่ค่อยเป็นที่นิยมมากนัก เพราะเนื่องจากมีวัสดุทนแทนที่ให้คุณสมบัติที่เหมือนกันหรือดีกว่า โดยไม่ก่อให้เกิดอันตรายต่อร่างกาย วัสดุทดแทนที่นำมาใช้แทน ยกตัวอย่างเช่น

1. ผลิตภัณฑ์ในกลุ่มเซรามิก สำหรับใช้ในกลุ่มผลิตภัณฑ์ที่ต้องการการทนความร้อนสูง
2. ผลิตภัณฑ์ในกลุ่มโพลีเมอร์ สำหรับใช้ในกลุ่มผลิตภัณฑ์ที่ต้องการความแข็งแรงและมีความยืดหยุ่นที่สูง
   

ทีนี้กลับมาเรื่องปะเก็นของเรากันต่อนะครับ ในปัจจุบันนี้ปะเก็นแร่ใยหินนั้น หาซื้อหรือหาใช้งานค่อนข้างยากแล้วนะครับ หรือหากจะพอพบเจอได้บ้างก็จะมีในโรงงานที่มีอายุประมาณนึงครับ ด้วยเทคโนโลยีที่ก้าวหน้ามากในขณะนี้ ทำให้ปะเก็นในปัจจุบันหรือที่เรานิยมเรียกกันว่า Non-Asbestos gasket มีคุณสมบัติที่ดีและเหนือยิ่งกว่าปะเก็นแบบแร่ใยหินเดิม (Asbestos gasket) ค่อนข้างมาก หรือ อาจจะขยับเป็นแบบ Spiral Would gasket ที่นิยทใช้กันตามมาตราฐานสากลโดยสามารถเลือกได้อย่างหลากหลายเหมาะสมกับการใช้งานของเรานะครับ

จบกันไปแล้วนะครับ สำหรับเรื่องอันตรายจากการใช้วัสดุชนิดแร่ใยหิน หวังว่าเพื่อนๆจะตระหนักถึงอันตรายของการใช้วัสดุชนิดแร่ใยหินนี้และป้องกันตัวเองกันอย่างถูกต้อง หรือหันมาเลือกใช้วัสดุจำพวก Non-asbestos กันเยอะๆนะครับ แล้วพบกันใหม่ครับ

====================================================================

สุดท้ายนี้ขอขอบคุณข้อมูลดีๆจากทาง “ซีลลิงส์ อาร์ อัส” ผู้นำเข้าปะเก็นคุณภาพสูง Durlon® จากประเทศแคนาดา

เรารับรองคุณภาพปะเก็นสดใหม่ จากเตา

คิดถึงปะเก็น อย่าลืมคิดถึงเรา ซีลลิงส์ อาร์ อัส

สามารถเข้ามาดูรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่ www.sealingrus.co.th และทาง Facebook : ปะเก็น ซีลลิงส์

ติดต่อ ฝ่ายขาย : 02-102-4352 ,email : [email protected]

====================================================================

สุดท้ายนี้หากเพื่อนๆมีคำถามสงสัยสามารถ inbox มาถามใน Facebook นายช่างมาแชร์ได้เลยนะครับ แล้วพบกับสาระดีๆแบบนี้ทางด้านงานช่าง งานวิศวกรรม และอุตสาหกรรมได้ที่ นายช่างมาแชร์ นะครับ

Website: www.naichangmashare.com
Facebook: https://www.facebook.com/naichangmashare/
Blockdit :  https://www.blockdit.com/naichangmashare
Instragram: https://www.instagram.com/naichangmashare/
Twitter: https://twitter.com/naichangmashare
Youtube: https://www.youtube.com/channel/UCmIPiSeg-uy4k8JYSmknp_g

#นายช่างมาแชร์

บทความนี้อาจจะขอมาแชร์ประสบการณ์เกี่ยวกับประสิทธิภาพของเครื่องจักรกลในโรงงานกันครับเพื่อนๆว่า อุปกรณ์ไหนบ้างที่เราต้องคอยดูปประสิทธิภาพตลอดอย่างสม่ำเสมอ มีวิธีดู (monitoring) และการกู้คืนประสิทธิภาพกลับมาได้อย่างไรบ้าง  เพราะเมื่อเจ้าอุปกรณ์จ่างๆในโรงงานอุตสาหกรรม ไม่ว่าจะเป็น  ปั้ม ท่อ ถัง อุปกรณ์แลกเปลี่ยนความร้อนต่างๆ เมื่อใช้งานไปนานๆ ก็ย่อมจะเกิดการอุดตุนจากสิ่งสกปรก จาก process ด้านใน

ซึ่งแน่นอนว่า ประสิทธิภาพที่ลดลงอาจจะต้องแลกมาด้วยค่าใช้จ่ายในการผลิตมากขึ้น (ค่าไฟ, พลังงานต่างๆที่ต้องใส่เข้าไปเพิ่มขึ้น) ซึ่งบางโรงงานกดจิ้มเครื่องคิดเลขออกมาอาจจะสูญเสียเป็นหลักหลายล้านบาทได้เลยทีเดียวนะครับผม

ผลิตภัณฑ์และการลดถอยของประสิทธิภาพของเครื่องจักรกล

เจ้าสารที่อยู่ด้านในอุปกรณ์เครื่องจักรกลต่างๆ เหล่านี้หลายๆชนิดก็ไม่ได้สะอาดเหมือนน้ำเปล่าที่บ้านเรานะครับ แต่ในทางตรงกันข้ามเลยอาจจะเป็นสารที่มีทั้งความเหนียวหนืด สกปรก สร้างคราบ สเกล และความอุดตันได้อย่างรวดเร็วนะครับ เช่น น้ำมันดิบ (โคลนดีๆนี้แหละครับ) หรือ น้ำที่เต็มไปด้วยคราบสนิม ตะไคร้น้ำ รวมถึงตะกอนสารเคมีต่างๆที่เติมไปเพื่อปรับสภาพน้ำในระบบครับ

ดังนั้นเจ้าสารเหล่านี้เมื่อเข้าไปอยู่ในอุปกรณ์ของเราแน่นอนว่าจะเข้าไปลดทอนประสิทธิภาพแน่นอนครับ แต่ในบทความนี้เราขอแบ่งอุปกรณ์เป็นอุปกรณ์ย่อยๆนะครับ ว่าแต่ละอุปกรณ์สาเหตุที่เจอเป็นไปได้จากอะไรได้บ้าง, เราจะทราบได้อย่างไร และมีวิธีการกู้คืนประสิทธิภาพกลับมาได้อย่างไรบ้างครับ โดยขอเริ่มจาก

อุปกรณ์เครื่องจักรกลหมุน (Rotating equipment)

จะขอยกเป็นอุปกรณ์เครื่องจักรกลหมุนเลยนะครับ เพราะว่าองค์ประกอบด้านใน หรือส่วนประกอบ (Configuration) จะมีความคล้ายคลึงกัน โดยจะขอบ่งชี้ไปถึง ปั้ม (Pump), พัดลม (Blower), คอมเพลสเซอร์ (Compressor) และเครื่องจักรอื่นๆในโรงงานทั่วๆไปนะครับ

โดยปกติประสิทธิภาพของเครื่องจักรกลหมุนแบบ Centrifugal ส่วนใหญ่จะมาจากส่วนระยะช่องว่างควบคุม หรือ Control gap ระหว่าง Impeller และ Casing นะครับ หาก curve ของเครื่องจักร (ซึ่งจุดนี้เราต้อง plot graph ออกมาได้เป็นกราฟของเครื่องจักรจริงๆนะครับ ไม่ใช่กราฟของระบบ) เริ่มมีการตกลงจากอดีต แสดงว่า ระยะ gap เริ่มไม่ได้มาตราฐาน ดังนั้นหลังการทำ overhaul เราจะต้องมีการเช็คระยะตรงนี้เสมอว่าได้ตามระยะมาตราฐาน หรือตามที่ OEM ได้กำหนดมารึป่าว?

แต่ถ้าเป็นแบบส่งกำลัง และ Positive displacement ต่างๆ ต้องดูอุปกรณ์ที่มีผลต่อ performance โดยตรง เช่น วาล์ว, guide, ชุดส่งกำลัง, ชุดควบคุมแรงดัน หรือระบบควบคุมต่างๆ  (ซึ่งปลีกย่อย detail เยอะมากครับ)

นอกจากอีกปัจจัยจะเป็นเรื่องน้ำมันหล่อลื่น หรือน้ำมันส่งกำลังซึ่งอาจจะมีผลต่ออายุใช้งานเครื่องจักรต่างๆ โดยเราจะต้องดูสีของน้ำมันหล่อลื่นเป็นหลักโดยเทียบกับน้ำมันใหม่นะครับ เมื่อสีที่เข้มขึ้นก็แสดงว่าน้ำมันได้มีการเสื่อมสภาพ หรือ degradation ไปแล้วนะครับ ส่งผลให้ความหนือลดลง หรือการปะปนของน้ำในน้ำมัน ซึ่งสองอย่างนี้จะทำให้เครื่องจักรเราอายุใช้งานสั้น รวมถึงเพื่อนๆอย่าลืมคอยเฝ้าดูระดับน้ำมัน หรือการรั่วไหล (Leak) ตามข้อต่อต่างๆว่ามีการซึมรั่วออกรึป่าวด้วยนะครับ

ตามกลับไปอ่านบทความ สีน้ำมันหล่อลื่นบ่งบอกอะไรบ้าง?

ระบบ Cooler ต่างๆในตัวเครื่องจักร ไม่ว่าจะเป็น เสื้อ jacket หล่อเย็น, ระบบ preheat, ระบบ Cooler ต่างๆ ซึ่งระบบนี้ส่วนใหญ่จะใช้น้ำหล่อเย็น ซึ่งน้ำหล่อเย็นหากเราควบคุมคุณภาพได้ไม่ดี จะทำให้น้ำหล่อเย็นเหล่านั้นทิ้งตะกรันไว้ในอุปกรณ์แลกเปลี่ยนความร้อน ซึ่งนานๆไปประสิทธิภาพการแลกเปลี่ยนจะลดลงเรื่อยๆ และเกิดการ overheat ขึ้น และอุปกรณ์เครื่องจักรเราจะพังในที่สุด

วิธีดูที่ง่ายที่สุดคือ เราดูอุณหภูมิน้ำขาเข้า ขาออก ก็จะรู้แล้วครับ ว่าเกิดการอุดตันหรือไม่ ? ซึ่งหากเกิดการตันมากๆ อุณหภูมิของน้ำขาออกจะเย็นเลยทีเดียวครับ เพราะแลกเปลี่ยนความร้อนไม่ได้ (แต่ทั้งนี้ทั้งนั้นต้อง reference จาก datasheet , อุณหภูมิฝั่ง process ด้วยนะครับ)

ซึ่งอันนี้ผมเคยมีประสบการณ์ครั้งหนึ่งเป็นปั้ม process ครับ อุณหภูมิน้ำขาออกเย็นเจี๊ยบเลย ถอดปั้มออกมาดู Cooling jacket พบว่ามีแต่คราบตะกรันอุดจนน้ำไม่สามารถไปได้เลยครับ แต่ตอนนั้นยังโชคดีว่า เรารู้ตัวก่อนว่าเริ่มเกิดการ overheat ขึ้นครับ

อุปกรณ์แลกเปลี่ยนความร้อน (Heat exchanger)

ในโรงงานอุตสาหกรรมไม่ว่าจะเป็นอุตสาหกรรมไหนก็จะมีเครื่องแลกเปลี่ยนความร้อนไว้ใช้งาน  ซึ่งอุปกรณ์แลกเปลี่ยนความร้อนก็มีอยู่มากมายหลายชนิด ไม่ว่าจะเป็น Heat exchanger แบบ Shell & Tube, แบบ Plate heat exchanger, Air-cooled ที่ใช้พัดลมระบาย หรือลมธรรมชาติในการระบายความร้อนครับ (ซึ่งหมวดนี้นายช่างขอรวมระบบเตาเผา Boiler เข้าไปด้วยนะครับ สำหรับท่อแลกเปลี่ยนความร้อน)

แต่เจ้าอุปกรณ์เหล่านี้ใช้ไปนานๆก็ย่อมมีวันลดประสิทธิภาพลงเนื่องจากการอุดตัน และ Corrosion ต่างๆนะครับ ซึ่งทาง production จะมีการเฝ้าดูค่าหลายๆค่า ซึ่งขอยกตัวอย่างการดูประสิทธิ์ภาพการแลกเปลี่ยนความร้อนโดยรวม หรือ Overall heat transfer coefficient (U) เพื่อทำนายความสามารถการแลกเปลี่ยนความร้อนนั้นๆ

เมื่อค่าการแลกเปลี่ยนความร้อนตกลงเรื่อยๆ ถึงจุดๆหนึ่งที่อาจจะไม่คุ้มต่อค่าพลังงานที่ต้องป้อนเข้าไป หรือ ทำให้ผลิตภัณฑ์ไม่ได้ตามเป้าก็จะตัดสินใจถอดออกมาล้าง ซึ่งเพื่อนๆสามารถตามไปอ่านในบทความ  การตัดสินใจเพื่อทำการล้างอุปกรณ์แลกเปลี่ยนความร้อน Heat Exchanger

การเกิด Scale และการอุดตันที่ท่อแลกเปลี่ยนความร้อน

ซึ่งการตันส่วนใหญ่จะมาตันที่ท่อแลกเปลี่ยนความร้อน ในบทความนี้ขอยกท่อแลกเปลี่ยนความร้อนออกมาเป็น 2 ลักษณะ คือ ทั้งแบบ

Bare tube จะเป็นท่อมนกลมธรรมดา ที่อาศัยท่อจำนวนหลายๆเส้น สัมผัส และเพิ่มพื้นที่การแลกเปลี่ยนความร้อน ซึ่งท่อแบบนี้ยกตัวอย่างจะอยู่ในอุปกรณ์ Heat exchanger แบบ shell & tube ซึ่งความยากของตัวนี้คือ ท่อด้านในสุดจะล้างออกยากหน่อย ถ้าจะไป chemical cleaning ด้วยกรด หรือเบสอาจจะอันตรายครับ ณ ปัจจุบันอาจจะเล็งเทคโนโลยีใหม่ๆ พวกสาร organic solvent ในการล้างเนื่องจาก ล้างได้สะอาดกว่า และปลอดภัยกว่าครับ

Fin tube พวดนี้จะชอบอยู่ในอุปกรณ์แลกเปลี่ยนความร้อน ที่มีพื้นที่ใช้งานจำกัด แรงดันอาจจะไม่สูงมาก เลยออกแบบให้เจ้าท่อตัวนี้มีพื้นที่สัมผัสเพิ่มขึ้นโดยงอก fin ออกมา โดย fin tube ที่เห็นอยู่นี้มักจะอยู่ใน Air cooled heat exchanger (Fin-fan) ส่วนแลกเปลี่ยนความร้อนในเตาเผาพวก Convection zone หรือพวก Air preheater ต่างๆ ซึ่งการล้าง fin tube แบบนี้ต้องคำนึงก่อนอันดับแลกคือ “Fin จะล่มไหม?” ซึ่งเราอาจจะต้องระวังในการล้างในส่วนของ mechanical cleaning, water jet cleaning ในทิศทางการยิงเข้าไป หรือถ้าเป็นในส่วนของ Chemical cleaning อาจจะระวังส่วนของ pressure และ flow นะครับ

การตันที่ผนังอุปกรณ์แลกเปลี่ยนความร้อน ก็เป็นปัจจัยหนึ่งที่ส่งผลให้ประสิทธิภาพในการแลเปลี่ยนความร้อนลดลง แต่ส่วนผนัง shell ก็ไม่ได้น่ากงวลเท่าไหร่ครับ สามารถทำ mechanical cleaning ได้เลยครับ หรือถ้าไม่ได้ถอดล้างก็ chemical cleaning ล้างหมุนเวียนในระบบได้เลย

นอกจากนี้ยัมมีการตันที่ตัวแลกเปลี่ยนความร้อนต่างๆ เช่นแบบ plate , coil , รังผึ้ง ต่างๆ ก็จะต้องใช้วิจารณ์ยานในการล้าง เป็นทั้งศาสตร์และศิลป์เพื่อไม่ให้อุปกรณ์เกิดความเสียหายนะครับ

อุปกรณ์ดักกรอง (Filter/Strainer)

อุปกรณ์ดักกรอก ที่เรียกว่า Filter หรือ Strainer เรานี่เองครับ เห็นเป็นตัวดักกรองเศษฝุ่นต่างๆ หรือสิ่งที่ไม่พึงประสงค์ในระบบเช่น น๊อต และ สตัดโบลต์ (Stud Bolt) (เจอประจำหลัง Start โรงงานขึ้นมาเลยครับ – -a )

เจ้ากรองตัวนี้ถือเป็นอุปกรณ์ที่ขาดไม่ได้เลยนะครับ เพราะจะทำหน้าที่ดักของไม่พึงประสงค์ก่อนจะเข้าเครื่องจักร อาจจะอยู่ในรูปแบบของ Process filter ที่อยู่ใน Line piping ก่อนที่จะเข้าอุปกรณ์ใหญ่เป็นหลัก , Rotating equipment filter เป็นกรองที่ดักก่อนเข้าเครื่องจักรกลหมุน หรือแม้กระทั่ง Oil filter ที่ดักสิ่งสกปรกใน Lube oil

ซึ่งเจ้ากรอกเหล่านี้ส่งผลต่อประสิทธิภาพของระบบโดยตรงครับ เพราะเมื่อเกิดการตันของเจ้า filter จะส่งให้ Flow และ Pressure drop อย่างมีนัยสำคัญ และส่งผลต่อกระบวนการผลิตเลยครับ

ซึ่งการดูสภาพของ filter ว่าตันหรือไม่ตันนั้น ปกติจะวัดจาก Pressure ที่คร่อมอยู่ระหว่าง ขาเข้า-ขาออก ของระบบ หรือ Diff pressure ซึ่งเมื่อกรองเกิดการตันขึ้นเรื่อยๆ ค่า Diff pressure ตรงนี้ก็จะเพิ่มขึ้นเรื่อยๆเช่นกันครับ

แต่รู้มั้ยว่า Filter บางชนิดที่เป็นโลหะชนิด Cartridge ก็สามารถล้างและกลับมาใช้ใหม่ได้เหมือนกัน หากมีการล้างที่ถูกต้อง และวิธีการ ซึ่งสามารถนำกลับมาใช้ใหม่ได้นะครับ

แต่การล้างที่ว่ามาทั้งหมด เราอาจจะคุ้นชินกับการล้างแบบ High pressure water jet, mechanical cleaning หรือพูดง่ายๆก็คือการขัดนั้นเองครับ หรือการใช้น้ำยาที่มีความรุนแรงทางเคมีสูง ที่มีความเสี่ยงต่อคนทำงาน และสิ่งแวดล้อม แถมต้องไปเสียค่ากำจัด watse ซึ่งเป็นต้นทุนแฝงอีกต่างหาก

จะดีกว่าไหมถ้าเรามี Solution ดีๆอย่างน้ำยาที่มีประสิทธิภาพตรงตามสารที่เราอยากจะล้าง (แค่ทำการแช่คลาบสนิม หรือสเกลต่างๆก็หลุดออกมา) แถมยังปลอดภัย และเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม

ซึ่งบทความนี้ขอขอบคุณสปอนเซอร์ใจดีจากทาง Orange-sol

น้ำยา Organic solvent วัตกรรมใหม่ที่กำลังเป็นที่นิยมใช้แพร่หลายในปัจจุบัน เป็นสารทำละลายที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม และคำทำงาน ไม่มีปฏิกิริยาต่อเนื้อวัสดุชิ้นงาน และที่สำคัญ สารละลายสามารถเลือกให้เหมาะสมที่สุด ในการเข้าไปกำจัดคราบสกปรก (หรือ ตัวถูกละลาย) เพื่อให้มีประสิทธิ์ภาพการล้างเครื่องจักร และอุปกรณ์มากที่สุด โดดเด่นด้านงานล้างในอุตสาหกรรม Oil&Gas มามากกว่า 30 ปี

วีดีโอสาธิตการใช้น้ำยา ORANGE-SOL

หากเพื่อนๆคนไหน สนใจ สามารติดต่อทดลองใช้ฟรี ได้ทาง บริษัท Global Seal

สามารถโทรติดต่อ (คุณพรเทพ) Tel. 081-624-4111 หรือทาง email [email protected] ได้โดยตรงเลยนะครับผม

สุดท้ายนี้หากเพื่อนๆมีคำถามสงสัยสามารถ inbox มาถามใน Facebook นายช่างมาแชร์ได้เลยนะครับ แล้วพบกับสาระดีๆแบบนี้ทางด้านงานช่าง งานวิศวกรรม และอุตสาหกรรมได้ที่ นายช่างมาแชร์ นะครับ

Website: www.naichangmashare.com
Facebook: https://www.facebook.com/naichangmashare/
Blockdit :  https://www.blockdit.com/naichangmashare
Instragram: https://www.instagram.com/naichangmashare/
Twitter: https://twitter.com/naichangmashare
Youtube: https://www.youtube.com/channel/UCmIPiSeg-uy4k8JYSmknp_g

#นายช่างมาแชร์ #Organicsolvent #Orangesol #GBS

วันนี้ทางเพจ นายช่างจะมาแชร์ จะขอมาแชร์เทคโนโลยีใหม่ๆตัวหนึ่งในการล้างอุปกรณ์เครื่องจักรกลในโรงงานอุตสาหกรรมที่เป็นที่น่าสนใจและเป็นเทรนมาใหม่ ที่จะช่วยให้คนทำงานมีความปลอดภัยมากขึ้น ลดระยะเวลาการล้าง หรือการซ่อมบำรุงรักษา (MTBR : Mean Time Between Repair) ลดความเสี่ยงของอุปกรณ์เสียหายหรือรั่วหลังจากการล้าง และยังสามารถนำสารที่เหลือจากการชะล้างเข้ามากำจัดโดยผ่านระบบบำบัดน้ำในโรงงานได้อีกด้วย (ปกติสารเคมีอันตรายมากๆ จะต้องถูกนำส่งไปกำจัดด้านนอกเท่านั้นครับ)

วิธีการล้างเครื่องจักรกลในโรงงานอุตสาหกรรมในปัจจุบัน

ก่อนอื่นนายช่างของปูพื้นให้กับผู้อ่านถึงเทคโนโลยีการล้างอุปกรณ์เครื่องจักรกลในอุตสาหกรรมกันนะครับ ไม่ว่าจะเป็นอุปกรณ์แลกเปลี่ยนความร้อนต่างๆ เช่น Heat Exchanger Shell & Tube, Plate Heat exchanger, Aire preheater หรือแม้กระทั่ง Cooler ต่างๆ โดยวิธีการล้างอุปกรณ์ของในโรงงานอุตสาหกรรมของเราจะมี 2 ประเภทหลักๆ คือ

1. การล้างด้วยวิธีทางกล (Mechanical cleaning)

เช่น Water jet, High pressure water jet หรืออาจใช้ไอน้ำในการฉีดอัด เป็นต้น ซึ่งปัจจุบันอาจจะมีการใช้ Robot เพื่อช่วยชะล้าง เพื่อให้สเกลสกปรกต่างๆที่ติดตามชิ้นส่วนเครื่องจักรหลุดออก และทำให้มีประสิทธิภาพในการล้างที่สะอาดขึ้น  รวดเร็วขึ้น นอกจากนี้การใช้ Robot ยังช่วยความเสี่ยงของคนทำงานจากความของแรงอัดน้ำ แต่ทว่าด้วยความซับซ้อนของชิ้นส่วนบางประเภทเช่น tube bundle ที่มีการเรียงตัวของท่อที่ปิดไปปิดมา ทำให้การฉีดล้างแบบนี้ อาจจะชะล้างได้ไม่หมดครับ ดังนั้นเราจะได้ efficiency ที่กลับมาไม่เต็มร้อยก็ได้ครับ ซึ่งเราอาจจะต้องชั่งเรื่องของวิธีการล้าง ระยะเวลา และงบประมาณในการลงอุปกรณ์เพื่อทำการซ่อมบำรุงรักษาในแต่ละครั้งครับ

2. การล้างโดยใช้สารเคมี (Chemical cleaning)

คือ เทคโนโลยีที่ใช้สารเคมีเพื่อช่วยในการล้างอุปกรณ์ในโรงงานอุตสาหกรรมอย่างกว้างขวาง และหากเป็นอุปกรณ์ที่มีรูปร่างซัปซ้อน หรือมีช่องแคบเยอะๆ จะล้างด้วยวิธีทางเคมีมากกว่าวิธีเชิงกลอย่างแน่นอน เทคโนโลยีสารเคมีที่ใช้ในการล้างก็หนีไม่พ้นตัวทำละลาย ( Solvent) หรือ ที่เราอาจจะคุ้นเคยว่าใช้กรด-เบส ในการนำมาล้างตามอุปกรณ์ต่างๆนะครับ ซึ่งรายละเอียดต่างๆ นายช่างเคยแชร์ไปเมื่อ Solvent EP1และEP2 ตามไปดูรายละเอียดด้านในได้เลยนะครับ

ตามกลับไปอ่านเรื่อง Solvent ตามลิ้งค์นี้ได้เลยนะครับ

• น้ำยาอเนกประสงค์ [EP.1]: ประโยชน์ของสาร Solvent ในโลกอุตสาหกรรม
• น้ำยาอเนกประสงค์ [EP.2]: เจาะลึก 3 ประเภทของสารทำละลาย (Solvent) ในอุตสาหกรรม

โดยหลักการคือ การเติมสาร solvent เข้าไปในอุปกรณ์ และปล่อยให้สารละลายนั้นทำการละลาย ด้วยปฏิกิริยาทางเคมีกับคราบสิ่งสกปรก (ซึ่งในที่นี้คือตัวถูกละลาย) จากนั้นสิ่งสกปรกก็จะหลุดออกจากชิ้นส่วนอุปกรณ์ของเราโดยไม่ทำลายเนื้อผิววัสดุของชิ้นงาน และเอาน้ำล้างออก ก็เป็นอันจบครับ

โดยปัจจุบันพบว่าสาร Solvent มีใช้แพร่หลาย และใช้ประโยชน์ได้หลายด้านในวงการอุตสาหกรรม ได้แก่

• งานล้างอุปกรณ์ในโรงงาน เช่น Heat Exchanger, Boiler, Fired heater
• ตัวทำละลายในกาว (ที่มักจะเห็นแยกชั้นของของเหลว)
• งาน Coating, งานละลายโลหะในอุตสาหกรรมอิเล็กทรอนิกส์
• โรงงานผลิตน้ำหมึก
• งานขัดสี
• งานล้างยางมะตอย
• ส่วนผสมในสารซักฟอกหรือสารลดแรงตึงผิว
• Solvent สำหรับการกลั่นแยกสารให้บริสุทธ์ที่เราเรียกว่า Liquid-liquid extraction.

ซึ่งในยุคแรกๆ จนมาถึงปัจจุบันในอุตสาหกรรมในบ้านเรา สารละลาย Solvent ที่เป็นที่นิยมมากๆ คือ กรดแก่ และ เบสแก่ ซึ่งประสิทธิ์ภาพในการทำละลายถือว่าพอใช้ได้ แต่ก็มีข้อเสียตามมาอยู่เยอะเหมือนกันครับ

ซึ่งสารเคมีที่ใช้ในอุตสาหกรรมในปัจจุบันจะมีข้อเสียดังนี้

• เป็นอันตรายต่อสุขภาพคนทำงาน (Health impact)
• สารเคมีบางตัวมีความไวไฟ (Flammable)
• บางตัวมีผลต่อการกัดกร่อน (Corrosive) ทำให้อุปกรณ์เสียหาย และรั่วได้
• ทำละลายได้ไม่ 100% เนื่องจากความซับซ้อนเชิงพันธะ และโครงสร้างทางเคมี ของ solvent และสารที่จะทำการชะล้าง
• เมื่อใช้เสร็จแล้วจะกลายเป็นของเสียโรงงาน ไม่สามารถเทลงระบบบำบัดของโรงงานได้ ต่อส่งกำจัดซึ่งมีต้นทุนสูงมาก

มารู้จักเทคโนโลยีการล้างด้วยน้ำยาธรรมชาติ หรือ Organic solvent

วันนี้นายช่างมาแชร์จึงขอนำเสนอวิธีการล้างแบบใหม่ๆในปัจจุบันที่เริ่มมีการนำมาใช้ล้างอุปกรณ์ต่างๆในอุตสาหกรรมของไทยแล้วนั้นคือ “เทคโนโลยีการล้างด้วยน้ำยาธรรมชาติ หรือ Organic solvent” จากทาง Orange-Sol

ซึ่งที่มาของสารก็จะตามชื่อของเค้าเลยนะครับ สารเคมีที่ใช้ในเทคโนโลยีดังกล่าว เป็นสารเคมีตัวเดียวที่ได้จากผลส้มครับ แต่ผ่านกระบวนการสกัด และผสมพิเศษ ทำให้เกิดเป็น Solvent ที่มีความปลอดภัยสูง และมีข้อดีคือ

• มีอัตราการกัดกร่อนต่ำ
• สามารถย่อยสลายได้ง่ายด้วยระบบบำบัดน้ำของโรงงาน
• สามารถทำละลายกับสารที่จะล้างได้ตรงและมีประสิทธิภาพมากขึ้น เพราะ จะต้องเลือกชนิดของสาร Organic solvent ให้ตรงตามสารที่เราจะล้างโดยตรง
• ไม่มีสาร VOC
• ไม่มีสารเคมีที่เป็นสารเป็นพิษต่อร่างกาย

ดังนั้น “สำหรับงานล้างอุปกรณ์ เทคโนโลยี Orange chemical จึงเป็นที่น่าสนใจสำหรับวงการอุตสาหกรรมในปัจจุบัน“

ต้นกำเนิดของน้ำยา Orange Solvent

จริงๆเจ้าน้ำยา Orange sol ตัวนี้มีต้นกำเนิดมาจาก “ผิวส้ม” ซึ่งก็ตรงตามชื่อเลยครับ ^^ โดยขอย้อนไปเมื่อปี 1932 เมื่อหมอฟันท่านหนึ่ง ที่ชื่อ เอ็ดเวิรท์ ลอยน์ แอคเคอร์แมน (Edwin Lloyd Ackerman) อันนี้คนละแอคเคอร์แมนกับ Attack on titan นะครับ 555+ ก็หมอฟันท่านนี้ก็มีปัญหาในการล้างพวกสารที่ใช้ในช่องปากกับคนไข้บ่อยๆครั้งเลย โดยเฉพาะพวกสารเรซิ่น แล้วไอเจ้าสารเรชิ่นเนี่ย ก็มักจะติดมือหมออยู่ตลอดหลังจากทำฟันให้คนไข้เสร็จ

อยู่มาวันนึง….คุณหมอแอดเคอร์แมนท่านนี้ ก็ไปรับประทานอาหาร แล้วแกะผิวส้มออกมา ปรากฎว่า เกิดเรื่องมหัศจรรย์ขึ้นมาครับ เข้าตัวเรซิ่นได้มีการหลุดร่อนออกจากมือคุณหมอ หลังจากวันนั้นคุณหมอก็ได้พัฒนาต่อยอดจากสารผิวส้ม จนกลายเป็นสารทำละลายมากมายหลายสูตร หลายชนิด เช่น De-Solv-it® และ De-Solv-it® Citrus Solution™ ที่ใช้ได้มากกว่าการล้างเรซินออกจากมือหมอแอคเคอร์แมนแล้ว แต่สามารถไปล้างสารได้มากมายหลายชนิดตั้งแต่ ถังน้ำมันดิบ สาร Catalyst คลาบสนิมต่างๆ ซึ่งจุดเด่นคือ ประสิทธ์ภาพสูงมากๆ และปลอดภัย (อันนี้ตามไปดูในวีดีโอ นายช่างมาแชร์ได้เลยนะครับ ผมส่งน้องมินตราเอามือเปล่าๆไปจุ่มโชว์เลย ^^)

วิธีการนำสาร organic solvent ไปประยุกต์ใช้ในล้างอุปกรณ์

รูปแบบการใช้ล้างอุปกรณ์ในโรงงานจริงมีหลากหลายวิธี ได้แก่ ใช้ผสมน้ำแล้วจุ่มแช่ (Soaking), การฉีดอัด(Jet cleaning)และระบบปิดปั๊มหมุนเวียน (Closed loop recirculation) ซึ่งขอเริ่มต้นจาก

วิธีการแช่ (Soaking)

ส่วนใหญ่จะเป็นน้ำยากำจัดสนิมตะกรันที่ติดแน่นจากอุปกรณ์ (Rust remover) จะสามารถละลายตะกรันสนิมได้อย่างดี โดยผสมน้ำในอัตราส่วน 1:10 ใช้สำหรับล้างอุปกรณ์ ท่อ หรือเครื่องมือต่างๆ

สำหรับ Rust removal Solvent ซึ่งเป็นเทคโนโลยีที่ได้รับการตอบรับจากการนำไปใช้ในอุตสาหกรรมอย่างดีเยี่ยม บางทีอาจเรียกว่า Acid cleaner ซึ่งอย่างที่กล่าวไปข้างต้น เป็นสารอินทรีย์ที่ย่อยสลายได้ที่ได้จากส้ม พบว่าสามารถกำจัดสนิม ตะกรัน ตะกอนที่เกาะแน่นได้อย่างรวดเร็ว

เพื่อให้มั่นใจว่าจะไม่ทำลายอุปกรณ์ของเรานายช่างแนะนำว่าหากจะนำสารเคมีตัวใดๆก็ตามมาใช้ “ให้ตรวจดูข้อมูล Material compatibility” ว่าสามารถใช้กับอุปกรณ์ของเราได้หรือไม่ ?

ซึ่งจากข้อมูล Spec ขอ Orange sol  ชี้ว่าสามารถใช้กับโลหะพวก Stainless steel, Ceramics, Fiberglass, Plastics, และอื่นๆดังข้อมูลด้านล่าง นอกจากนี้ยังปราศจาก สาร VOCs, สารฟอสเฟต, ไม่มีพิษต่อร่างกาย, ไม่มีสี, ไม่มีกลิ่น, ไม่มีฟอง, สามารถละลายน้ำได้ง่าย และสามารถปล่อยลงระบบบำบัดน้ำในโรงงานที่ทำการล้างอุปกรณ์ได้  (ตามตารางด้านล่างเลยนะครับ)

ซึ่งเจ้าเทคโนโลยี Orange chemical น่าสนใจจริงๆ ครับ เพราะประสบการณ์ของนายช่างไม่เคยเจอว่าเขาจะใช้โดยการประยกต์ใช้สารอินทรีย์จากธรรมชาติ หรือจากผิวส้ม มาล้างอุปกรณ์ในอุตสาหกรรมของเราได้

วิธีการล้างด้วยการฉีด Jet spray cleaning

เทคโนโลยีนี้จะใช้กับSolvent ที่ละลายน้ำได้ดี โดยจะใช้หัวอัด Jet gunner เพื่อให้ Solvent ที่ใช้สามารถเข้าถึงเนื้ออุปกรณ์ที่ต้องการล้างได้ เป็นการล้างกึ่ง Chemical cleaning และ Mechanical cleaning  วิธีนี้ส่วนใหญ่จะใช้ล้างพวก Vessel หรือ ถังขนาดใหญ่ที่มีรูปร่างไม่ซับซ้อน

ซึ่งทาง Orange chemical ก็มีสูตรผสม Solvent ที่สามารถใช้ล้างได้อย่างดี และปลอดภัยทั้งคนทำงานและอุปกรณ์ ส่วนใหญ่จะใช้ล้างพวกสารไฮโดรคาร์บอนที่ไม่แข็งมาก จะพบมาในอุตสาหกรรมแท่นขุดเจาะ Platform  ในอุตสาหกรรมการกลั่นน้ำมัน และอุตสาหกรรมปิโตรเคมี ที่นายช่างเคยเห็นชัดเจนก็เช่นการล้าง Fired heater, HRSG ในโรงไฟฟ้า

วิธีระบบปิดปั๊มหมุนเวียน (Closed loop recirculation)

วิธีนี้จะใช้ล้างอุปกรณ์ที่มีตะกรันฝังแน่น แข็ง กำจัดออกยาก เช่น ตะกรันจากน้ำมันดิบ (Crude oil) ที่ฝังแน่นในอุปกรณ์แลกเปลี่ยนความร้อน จึงต้องใช้ปั๊มหมุนเวียนล้างเพื่อให้ตะกรัน (Fouling) ที่ติดแน่นหลุดออกโดยอาศัยอัตราการไหลที่มีความเร็วสูงหมุนเวียนจนกระทั่งตะกรันออก และเก็บตัวอย่าง เพื่อดูสี ดู Density

หากยังพบว่ามี Density มากขึ้น หรือสีตะกรันเข้มข้น แสดงว่าตะกรันยังหลุดออกมาได้เรื่อยๆก็ยังไม่หยุดปั๊มหมุนเวียน ถ้าหาก Density คงที่ แสดงว่าตะกรันไม่สามารถหลุดออกมาเพิ่มได้ ต้องหยุดปั๊มหมุนเวียนแล้วเทสารเคมีออกจากระบบซึ่งจะเรียกสารเคมีที่ใช้แล้ว (Spent solvent) แล้วเติมตัวทำละลายใหม่อีกรอบ จะเรียกว่า Fresh solvent ทำจนกว่า Spent solvent จะมี Density และสีใกล้เคียงกับ Fresh solvent มากที่สุดจึงเสร็จกระบวนล้างอุปกรณ์ทั้งหมด

ซึ่งเป็นสารเคมีประเภทสารอินทรีย์ธรรมชาติ Citrus solvent และก็มีสมบัติคล้ายๆกับตัวอย่างก่อนหน้า คือ ไม่เป็นพิษต่อคนทำงาน ใส่ใจสิ่งแวดล้อม สามารถเข้าระบบบำบัดทั่วไปในโรงงานอุตสาหกรรมได้

สุดท้ายนี้ผมขอฝากไว้ว่า ในงานล้างอุปกรณ์ในโรงงานสิ่งสำคัญที่เหล่าวิศวกรต้องให้ความสำคัญคือ ประสิทธิภาพหลังการล้างว่า เพิ่มขึ้นขนาดไหน อุปกรณ์เสียหายหรือไม่ ระยะในการลดลงของประสิทธิภาพของอุปกรณ์ เพราะมันคือเงิน ยิ่งสามารถรักษาประสิทธิภาพได้ดี นั้นคือการลดต้นทุนได้

แต่เหนือสิ่งอื่นใด สิ่งที่ต้องให้ความสำคัญไม่แพ้กันคือ คนทำงานต้องปลอดภัย คนทำงานต้องไม่ได้สะสมสารพิษที่เกิดจากการทำงาน และอีกเรื่องคือ สิ่งแวดล้อม ถ้าหากเราใช้สารเคมีที่เป็นพิษต่อสิ่งแวดล้อม หากหลุดไปในดิน หรือในน้ำ จะส่งผลในบริเวณกว้างครับ

ขอขอบคุณสปอนเซอร์ใจดีจากทาง

Orange-sol น้ำยา Organic solvent วัตกรรมในปัจจุบัน ซึ่งสมัยนี้มีสารทำละลายที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม ไม่มีปฏิกิริยาต่อเนื้อวัสดุชิ้นงาน และ ไม่ทำอันตรายคนทำงาน และที่สำคัญ สารละลายสามารถเลือกให้เหมาะสมที่สุด ในการเข้าไปกำจัดคราบสกปรก (หรือ ตัวถูกละลาย) เพื่อให้มีประสิทธิ์ภาพการล้างเครื่องจักร และอุปกรณ์มากที่สุด โดดเด่นด้านงานล้างในอุตสาหกรรม Oil&Gas มามากกว่า 30 ปี

สามารติดต่อทดลองใช้ฟรี ได้ทาง บริษัท Global Seal

ติดต่อ (คุณพรเทพ) Tel. 081-624-4111 email [email protected]

แล้วพบกับสาระดีๆในโพสถัดไปนะครับ หากมีคำถามสามารถติดต่อได้ที่เพจนายช่างมาแชร์เลยนะครับผม

Website: www.naichangmashare.com
Facebook: https://www.facebook.com/naichangmashare/
Youtube: https://www.youtube.com/channel/UCmIPiSeg-uy4k8JYSmknp_g
Instragram: https://www.instagram.com/naichangmashare/
Twitter: https://twitter.com/naichangmashare

#นายช่างมาแชร์

เพื่อนๆอาจจะได้ยินคำพูดที่ติดหูมากๆคำนึงที่เกี่ยวข้องกับโรงงานอุตสาหกรรมเราโดยตรงในยุคของ Digital Disruption นั้นคือ IOT

แล้ว IoT คืออะไรกัน อะไรๆก็ IoT, Big data, machine learning งั้นวันนี้เราจะพาดู IOT ในเชิงของงานช่าง อุตสาหกรรม และวิศวกรรมนะครับ

คำอธิบายที่ชัดเจนที่สุดของ IoT หรือ Internet of Things คือ “สิ่งของทุกอย่างบนโลกใบนี้ที่สามารถเชื่อมต่อกับเครือข่าย เพื่อแลกเปลี่ยนและแบ่งปันข้อมูลได้ ซึ่งเป็นไปได้ตั้งแต่กล้องบันทึกภาพ นาฬิกา หลอดไฟ รถยนต์ ไปจนถึงเครื่องบิน”

“โดยมีเป้าหมายว่าอุปกรณ์เหล่านี้จะเชื่อมโยงข้อมูลระหว่างกันโดยมีมนุษย์เกี่ยวข้องน้อยที่สุด”

และทำหน้าที่เชื่อมประสานระหว่างข้อมูลจากโลกดิจิทัลกับโรงงานอุตสาหกรรมให้ใกล้ชิดกันที่สุด ไม่ว่าจะเป็นการ ระบบ Online vibration และ Condition base monitoring เป็นต้นครับ

ความหมายของ IoT (Internet of Things)

เทคโนโลยี Internet of Things (IoT) หรือ “อินเตอร์เน็ตในทุกสิ่ง” การที่สิ่งต่างๆ ถูกเชื่อมโยงทุกสิ่งทุกอย่างเข้าสู่โลกอินเทอร์เน็ต ทำให้มนุษย์สามารถสั่งการ ควบคุมใช้งานอุปกรณ์ต่างๆ ผ่านทางเครือข่ายอินเตอร์เน็ต เช่น การสั่งเปิด-ปิด อุปกรณ์เครื่องใช้ไฟฟ้า รถยนต์ โทรศัพท์มือถือ เครื่องมือสื่อสาร เครื่องใช้สำนักงาน เครื่องมือทางการเกษตร เครื่องจักรในโรงงานอุตสาหกรรม อาคาร บ้านเรือน เครื่องใช้ในชีวิตประจำวันต่างๆ ผ่านเครือข่ายอินเทอร์เน็ต เป็นต้น

โดยเทคโนโลยีนี้จะเป็นทั้งประโยชน์อย่างมหาศาล แต่ก็มาพร้อมกับความเสี่ยงไปพร้อมๆ กัน เพราะหากระบบรักษาความปลอดภัยของอุปกรณ์และเครือข่าย อินเทอร์เน็ตไม่ดีพอ จะทำให้ผู้ไม่ประสงค์ดีเข้ามากระทำการที่ไม่พึงประสงค์ต่ออุปกรณ์ข้อมูลสารสนเทศ หรือความเป็นส่วนตัวของบุคคลได้ ดังนั้น การพัฒนาไปสู่ Internet of Things จึงมีความจำเป็นต้องพัฒนามาตรการและเทคนิคในการรักษาความปลอดภัยไอทีควบคู่กันไปด้วยครับ

ประวัติและการริเริ่มของ IoT

แนวคิด Internet of Things ถูกคิดค้นโดย Kevin Ashton ในปี 1999 ภายใต้โครงการที่ชื่อ “Auto-ID Center” จากเทคโนโลยี RFID (Radio Frequency Identification) ที่ทำหน้าที่เป็นเซนเซอร์ โดยใช้หลักการการระบุข้อมูลสิ่งต่างๆ โดยใช้คลื่นความถี่วิทยุ จนทำให้เต้าระบบ RFID กลายเป็นต้นแบบของ IOT ในยุคปัจจุบันนั้นเองครับ

ต่อมาในยุดปี “ค.ศ. 2000” โลกได้มีอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ออกมาเป็นจำนวนมากและมีการใช้คำว่า “Smart” ซึ่งในที่นี้คือ Smart device, Smart grid, Smart home, Smart network, Smart intelligent transportation ซึ่งคำว่า smart สมัยนั้นก็หมายถึงการดึงข้อมูลต่างๆเข้ามากัน และยังสามารถสั่งการและแสดงผลได้ในที่เดียวกันนะครับ ซึ่งก็จะเป็นศัพท์เชิงเดียวกับ IoT ในยุคนั้นครับผม

Internet of Things ทำงานอย่างไร จึงได้เข้ามามีบทบาทสำคัญในยุค Digital Transformation

• Cloud Computing หรือ Wireless Network สื่อกลางรับส่งข้อมูลจาก Smart Device ไปยังผู้ใช้ ซึ่งมีทั้งการส่งข้อมูลผ่านระบบ Wireless ไปยังผู้ใช้และการส่งผ่าน Cloud Computer ซึ่งการส่งข้อมูลไปยัง Cloud ช่วยรองรับการใช้งาน Smart Device จำนวนมากกว่า ระยะทางไกลกว่า รวมถึงอาจมีการติดตั้งระบบแปลงการแสดงผลข้อมูลให้เหมาะกับผู้ใช้ในส่วนนี้ได้
• Smart Device อุปกรณ์ที่มีหน้าที่เฉพาะ เป็นจุดเริ่มต้นที่ตอบโจทย์การใช้ IoT     โดยจำเป็นต้องมีส่วนประกอบอย่าง Microprocessor และ Communication Device (OSI Model 7 Layer) อยู่ภายในเพื่อแลกเปลี่ยนข้อมูล ข้อมูลที่ Smart Device    ส่งมอบไปยังระบบ ไม่เพียงแต่ข้อมูลตามหน้าที่เท่านั้น แต่ยังรวมถึงสภาพของอุปกรณ์ด้วย ผู้ใช้จึงไม่ต้องเดินทางมาตรวจสอบอุปกรณ์ด้วยตัวเองเป็นประจำ
• Dashboard ส่วนแสดงผลและควบคุมการทำงานในมือของผู้ใช้ อยู่ในรูปของ Device, แอปพลิเคชันในคอมพิวเตอร์ หรือ Smartphone ผู้ใช้จะดูข้อมูลที่ Smart Device ส่งมา ตรวจสอบสถานะของอุปกรณ์และระบบ รวมถึงถ่ายทอดคำสั่งใหม่ไปยัง Smart Device จากส่วนนี้

ทั้ง 3 ส่วนจะต้องทำงานสอดประสานกันเพื่อให้ระบบทำหน้าที่ได้ลุล่วงและต้องทำได้เองโดยอัตโนมัติ ผู้ใช้มีหน้าที่เพียงติดตั้งและซ่อมแซมอุปกรณ์ รับข้อมูล และอัพเดทการทำงานของ Smart Device ได้โดยตรงผ่าน Dashboard เท่านั้น

โดยคุณสมบัติที่สำคัญของ IoT ก็คือสามารถส่งต่อหน้าที่ไปยังอุปกรณ์อื่นๆ ขอยกตัวอย่างใกล้ๆตัวเรานะครับ เช่น Smartwatch หรือ Smart band ที่เก็บข้อมูลชีพจร, อุณหภูมิ หรือแม้กระทั่งระยะทางที่เราวิ่งไป จากเซนเซอร์ จากนั้น เจ้าข้อมูล (Data) เหล่านี้ส่งไปแสดงผล ขึ้นบนระบบ Server (หรืออื่นๆ เช่น ระบบ Offline ก็ได้นะครับ) อย่างละเอียด จากนั้นก็จะส่งไปที่การแสดงผล นั้นก็คือ Smartphone, Website, Computer ต่างๆครับ

ซึ่งเราเคยเห็นอยู่บ่อยๆ หรือคุ้นเคยกันดี แต่ความจริงแล้ว IoT ยังมีประโยชน์และสามารถนำไปใช้ได้อีกมากมายกว่าที่เราคิดด้วยนะครับ

IoT ในโรงงานอุตสาหกรรม

ในโรงงานอุตสาหกรรมขนาดใหญ่การดูแลบำรุงรักษาอุปกรณ์ด้วยวิธีการระบบการตรวจสอบ และเฝ้าระวัง (Condition monitoring maintenance) มีส่วนสำคัญอย่างมาก ซึ่งสามารถช่วยให้การดูแลและตรวจสอบอุปกรณ์เป็นไปได้ง่ายมากขึ้น พร้อมทั้งยังสามารถ Online condition monitoring ได้อย่างรวดเร็ว ชัดเจนและถูกต้อง

ซึ่งการทำ Condition monitoring เครื่องจักร เปรียบเสมือนเป็นการวัดสุขภาพของเครื่องจักรว่า ยังมีสุขภาพที่ดีอยู่มั้ย หรือหากไม่ดีเริ่มป่วยเราจะได้รีบช่วยรักษาเบื้องต้นให้กลับมาเป็นปกติ ซึ่งถ้าหากไม่มีกระบวนการเหล่านี้เครื่องจักรก็จะป่วยขึ้น และป่วยขึ้นเรื่อยๆ จนเกินเยียวยาครับ ซึ่งถ้าถึงเวลานั้นแล้วเราอาจจำเป็นที่จะต้องหยุดโรงงานเพื่อทำการซ่อมครั้งใหญ่เลยก็ได้ครับ

โดยหลักการของการทำ Condition monitoring คือการที่เราติด Sensor หรือหัววัด เข้ากับตัวเครื่องจักร เพื่อวัดสุขภาพของเค้าครับ เช่นการติด Sensor วัด Machine vibration, Temperature, กระแสไฟฟ้า, เป็นต้นครับ

จากนั้นทำการดึงข้อมูลจากการบันทึกของชุดข้อมูล (Data loader) เข้ามายัง GATE WAY ที่เป็นเหมือนประตูคอยรับข้อมูล และกรองข้อมูลและให้การอนุญาติเพื่อที่จะส่งสัญญาณส่งต่อมาที่ระบบ Computer, Local panel และ Cloud system จนกระทั่งแม้แต่เข้าไปในระบบ มือถือ และแทปเล็ต เพื่อให้สามารถนำมาวิเคราะห์และช่วยให้งานบำรุงรักษาต่างๆ ทำได้ง่ายมากขึ้นเลยทีเดียวครับ  

ดังนั้นการมีระบบ IOT และระบบ Condition Base monitoring ในโรงงานอุตสาหกรรมเพื่อช่วยในการวัดผลสุขภาพเครื่องจักรอยู่ตลอดเวลา มีความสำคัญมากสำหรับความก้าวหน้าของเทคโนโลยีในปัจจุบันที่สำหรับในการช่วยลดต้นทุนการผลิตของโรงงาน ค่าซ่อมเครื่องจักร และค่าโอกาสในการสูญเสียในการผลิตอีกด้วยครับ

สุดท้ายนี้ขอขอบคุณสปอนเซอร์ใจดีของเราจากทาง MURATA

ผู้เชี่ยวชาญด้านระบบ IOT ระบบ Smart Factory System และ Wireless Vibration Sensor

หากเพื่อนๆสนใจรายละเอียดเพิ่มเติม สามารถคลิกเข้าไปดู หรือสอบถาม ได้ที่ลิ้งค์ด้านล่าง

https://solution.murata.com/th-th/service/wireless-sensor/

ซึ่งขณะนี้ทางมูราตะยังมีบริการทดสอบให้ฟรีที่โรงงานหรืออาคารของคุณ

หรือติดต่อโดยตรงกับ Murata

ณพงศ์พัศ ธงชัย (เมฆ)
• วิศวกรฝ่ายขาย
• โทร: 081-132-4462
• อีเมล: [email protected]

คุณธนพร คุณากรเรืองกิจ (พลอย)
• เจ้าหน้าที่บริหารงานขายและการตลาด
• โทร: 063-125-6151
• อีเมล: [email protected]

หรือทาง Line Official Account: @thaimurata

==================================================