ครม.เห็นชอบร่าง MOU ระหว่างกระทรวงอุตสาหกรรมยานยนต์ไทยและ MIIT จีน ครอบคลุม 5 ด้านสำคัญ ทั้งการลงทุน การค้า มาตรฐาน และเทคโนโลยี ตั้งเป้าเชื่อมโยงผู้ประกอบการสองประเทศ พร้อมยกระดับขีดความสามารถการแข่งขันของอุตสาหกรรมยานยนต์ไทย
ทิศทางอุตสาหกรรมยานยนต์ไทยกำลังเข้าสู่ช่วงเปลี่ยนผ่านสำคัญอีกครั้ง เมื่อคณะรัฐมนตรี (ครม.) มีมติเห็นชอบร่างบันทึกความเข้าใจ (MOU) ว่าด้วยความร่วมมือด้านอุตสาหกรรมยานยนต์ระหว่างกระทรวงอุตสาหกรรมของไทย กับกระทรวงอุตสาหกรรมและเทคโนโลยีสารสนเทศแห่งสาธารณรัฐประชาชนจีน (Ministry of Industry and Information Technology: MIIT) เมื่อวันที่ 10 พฤศจิกายน 2569
ความร่วมมือดังกล่าวกำหนดระยะเวลา 5 ปี มีเป้าหมายส่งเสริมการลงทุน การค้า การแลกเปลี่ยนเทคโนโลยีและนวัตกรรม ตลอดจนพัฒนาขีดความสามารถของอุตสาหกรรมยานยนต์ทั้งสองประเทศ โดยให้ความสำคัญกับยานยนต์ไฟฟ้า (EV) แบตเตอรี่ และยานยนต์อัจฉริยะ ซึ่งเป็นกลุ่มเทคโนโลยีที่มีบทบาทเพิ่มขึ้นต่อโครงสร้างอุตสาหกรรมยานยนต์โลก
ประเด็นที่น่าจับตามองสำหรับภาคอุตสาหกรรมไทย คือการขยายความร่วมมือจากระดับนโยบายไปสู่การเชื่อมโยงผู้ผลิตรถยนต์ ผู้ผลิตชิ้นส่วน ผู้ผลิตระบบอิเล็กทรอนิกส์ และผู้ประกอบการด้านแบตเตอรี่ เข้าสู่ห่วงโซ่อุปทานของอุตสาหกรรมยานยนต์สมัยใหม่
5 กรอบความร่วมมือหลัก ครอบคลุมตั้งแต่การลงทุนถึงมาตรฐานการผลิต
ภายใต้ร่าง MOU ไทย-จีน ได้กำหนดกรอบความร่วมมือไว้ 5 ด้าน ซึ่งครอบคลุมทั้งมิติธุรกิจ เทคโนโลยี และการบริหารจัดการอุตสาหกรรม ดังนี้
1. การลงทุน (Investment Cooperation)
ส่งเสริมการลงทุนระหว่างผู้ประกอบการไทยและจีน ครอบคลุมการผลิตรถยนต์ ชิ้นส่วนยานยนต์ รถยนต์ไฟฟ้า ตลอดจนการผลิตและรีไซเคิลแบตเตอรี่ พร้อมสนับสนุนการอำนวยความสะดวกแก่โครงการลงทุนของทั้งสองประเทศสำหรับภาคการผลิต ประเด็นนี้เปิดพื้นที่ให้เกิดการพิจารณาความร่วมมือในกลุ่มโรงงานผลิตชิ้นส่วน ระบบประกอบรถยนต์ และอุตสาหกรรมสนับสนุนเทคโนโลยี EV มากขึ้น
2. การค้า (Trade Cooperation)
ส่งเสริมการแลกเปลี่ยนข้อมูลตลาด นโยบายการค้า และความต้องการด้านการผลิต เพื่อเพิ่มโอกาสทางการค้าของอุตสาหกรรมยานยนต์และชิ้นส่วน โดยมุ่งเน้นการแข่งขันที่เป็นธรรมและเปิดกว้าง
3. มาตรฐานและกฎระเบียบ (Standards & Regulations)
แลกเปลี่ยนข้อมูลมาตรฐานยานยนต์และกฎระเบียบที่เกี่ยวข้อง พร้อมส่งเสริมการประสานมาตรฐานและการยอมรับผลการทดสอบร่วมกัน
ประเด็นนี้มีความสำคัญต่อผู้ผลิตในภาคอุตสาหกรรม เนื่องจากมาตรฐานผลิตภัณฑ์และกระบวนการทดสอบเป็นส่วนหนึ่งของการควบคุมคุณภาพ การตรวจสอบย้อนกลับ และการยอมรับผลิตภัณฑ์ในตลาดต่างประเทศ
4. การบริหารจัดการอุตสาหกรรม (Industrial Management)
แลกเปลี่ยนประสบการณ์ด้านการวางแผนยุทธศาสตร์ การกำกับดูแล และการแก้ไขอุปสรรคในการดำเนินงาน เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการบริหารจัดการอุตสาหกรรมของทั้งสองประเทศ
5. มาตรการเชิงนโยบาย (Policy Measures)
แลกเปลี่ยนข้อมูลและประสบการณ์เกี่ยวกับมาตรการสนับสนุนอุตสาหกรรมยานยนต์ เพื่อให้การพัฒนานโยบายสามารถรองรับการเปลี่ยนแปลงของเทคโนโลยีและทิศทางอุตสาหกรรมในอนาคต
จัดตั้งคณะทำงานไทย-จีน เชื่อมโยงภาคอุตสาหกรรมกับสถาบันวิจัย
อีกหนึ่งกลไกสำคัญคือการจัดตั้งคณะทำงานความร่วมมือด้านอุตสาหกรรมยานยนต์จีน-ไทย (China-Thailand Automotive Industry Cooperation Working Group) เพื่อประสานงานและติดตามความคืบหน้าของความร่วมมือ
คณะทำงานดังกล่าวจะสนับสนุนการจัดทำแผนดำเนินงานประจำปี การแลกเปลี่ยนข้อมูลด้านนโยบาย มาตรฐาน กฎระเบียบ และงานวิจัย ตลอดจนเชื่อมโยงความร่วมมือระหว่างภาคอุตสาหกรรม สถาบันการศึกษา และสถาบันวิจัยของทั้งสองประเทศ
โดยมีสำนักงานเศรษฐกิจอุตสาหกรรม (สศอ.) กระทรวงอุตสาหกรรม เป็นหน่วยงานประสานงานหลักฝ่ายไทย ส่วนฝ่ายจีนคือกรมอุตสาหกรรมเครื่องจักรและอุปกรณ์ 1 ภายใต้ MIIT
จับตา 5 กลุ่มเทคโนโลยี ที่โรงงานและผู้ผลิตชิ้นส่วนไทยควรเตรียมพร้อม
เมื่อพิจารณาจากกรอบความร่วมมือ โดยเฉพาะการลงทุน EV และแบตเตอรี่ รวมถึงการพัฒนามาตรฐานและเทคโนโลยียานยนต์สมัยใหม่ พบว่ามีอุตสาหกรรมสนับสนุนหลายกลุ่มที่ควรจับตามอง ได้แก่
1. Battery Manufacturing & Recycling
อุตสาหกรรมการผลิตแบตเตอรี่ ระบบจัดการแบตเตอรี่ (Battery Management System: BMS) และเทคโนโลยีการรีไซเคิลแบตเตอรี่ ซึ่งเป็นส่วนสำคัญของห่วงโซ่คุณค่ารถยนต์ไฟฟ้า
2. Automotive Electronics
ชิ้นส่วนอิเล็กทรอนิกส์สำหรับยานยนต์ เช่น Electronic Control Unit (ECU), Power Electronics, Sensor และระบบควบคุมต่าง ๆ ซึ่งต้องอาศัยความเชี่ยวชาญด้านการออกแบบและกระบวนการผลิตที่มีความแม่นยำสูง
3. EV Powertrain & Components
ระบบขับเคลื่อนรถยนต์ไฟฟ้า มอเตอร์ไฟฟ้า อินเวอร์เตอร์ และชิ้นส่วนที่เกี่ยวข้องกับระบบส่งกำลัง ซึ่งมีโครงสร้างและข้อกำหนดทางวิศวกรรมแตกต่างจากรถยนต์เครื่องยนต์สันดาปภายใน
4. Smart Vehicle Technology
เทคโนโลยียานยนต์อัจฉริยะ ระบบตรวจจับ ระบบควบคุมอิเล็กทรอนิกส์ และระบบเชื่อมต่อข้อมูลภายในรถยนต์ ซึ่งเป็นองค์ประกอบสำคัญของยานยนต์ยุคใหม่
5. Testing, Quality & Industrial Standards
ระบบทดสอบผลิตภัณฑ์ การควบคุมคุณภาพ มาตรฐานความปลอดภัย และการรับรองทางเทคนิค ซึ่งมีความสำคัญต่อการพัฒนาผู้ผลิตชิ้นส่วนให้สามารถเข้าสู่ห่วงโซ่อุปทานระดับสากล
ผู้บริหารโรงงานต้องมองไกลกว่าการลงทุน เตรียมความพร้อมด้านเทคโนโลยีและมาตรฐาน
สำหรับผู้บริหารโรงงานและผู้ประกอบการชิ้นส่วนยานยนต์ ความร่วมมือไทย-จีนครั้งนี้เป็นอีกหนึ่งสัญญาณให้ภาคการผลิตต้องติดตามทิศทางการเปลี่ยนแปลงของตลาดและเทคโนโลยีอย่างใกล้ชิด
โดยเฉพาะโรงงานที่มีฐานการผลิตชิ้นส่วนสำหรับรถยนต์เครื่องยนต์สันดาปภายใน (ICE) ซึ่งอาจต้องประเมินความสามารถในการปรับเปลี่ยนกระบวนการผลิตไปสู่ชิ้นส่วนสำหรับ EV และระบบอิเล็กทรอนิกส์ยานยนต์มากขึ้น
สิ่งที่ผู้บริหารควรพิจารณาในระยะต่อไป ได้แก่
- Technology Readiness: ประเมินความพร้อมของเทคโนโลยีและเครื่องจักรสำหรับการผลิตชิ้นส่วน EV
- Quality Management: ยกระดับระบบควบคุมคุณภาพและการตรวจสอบย้อนกลับให้สอดคล้องกับข้อกำหนดของลูกค้า
- Engineering Capability: พัฒนาทักษะบุคลากรด้านวิศวกรรม ระบบอัตโนมัติ และอิเล็กทรอนิกส์ยานยนต์
- Supply Chain Strategy: ประเมินโอกาสในการเชื่อมโยงธุรกิจกับผู้ผลิตรถยนต์และผู้ผลิตชิ้นส่วนระดับ Tier 1 และ Tier 2
- Investment Planning: วางแผนการลงทุนด้านเครื่องจักร เทคโนโลยี และการพัฒนาผลิตภัณฑ์ให้สอดคล้องกับทิศทางตลาด
ทั้งนี้ การดำเนินการดังกล่าวเป็นแนวทางเตรียมความพร้อมทางธุรกิจและเทคโนโลยีสำหรับผู้ประกอบการ ไม่ใช่ข้อผูกพันที่กำหนดไว้ใน MOU
MOU 5 ปี เตรียมลงนาม พ.ย. 2569 แต่ยังไม่ใช่สัญญาการลงทุน
สำหรับขั้นตอนต่อไป ร่าง MOU ฉบับนี้มีกำหนดระยะเวลาความร่วมมือ 5 ปี นับตั้งแต่วันที่ลงนาม โดยมีแผนลงนามภายในเดือนพฤศจิกายน 2569 ในช่วงการเดินทางเยือนประเทศไทยของนายกรัฐมนตรีสาธารณรัฐประชาชนจีน และ ครม. อนุมัติให้รัฐมนตรีว่าการกระทรวงอุตสาหกรรมหรือผู้ที่ได้รับมอบหมายเป็นผู้ลงนาม
อย่างไรก็ตาม การดำเนินกิจกรรมและการจัดสรรงบประมาณภายใต้กรอบความร่วมมือจะพิจารณาร่วมกันเป็นรายกรณีตามความเหมาะสม โดยไม่มีผลผูกพันต่องบประมาณแผ่นดิน และ MOU ฉบับนี้ไม่ก่อให้เกิดพันธกรณีที่มีผลผูกพันทางกฎหมายระหว่างประเทศ
จึงควรทำความเข้าใจว่า การเห็นชอบร่าง MOU เป็นการวางกรอบความร่วมมือระหว่างหน่วยงานของทั้งสองประเทศ ยังไม่ใช่การประกาศโครงการลงทุนที่มีมูลค่าเงินลงทุนหรือกำหนดรายชื่อบริษัทผู้เข้าร่วมอย่างเป็นทางการ
บทสรุป
ความร่วมมือด้านอุตสาหกรรมยานยนต์ไทย-จีนในระยะเวลา 5 ปี เป็นกรอบการทำงานที่ครอบคลุมตั้งแต่การลงทุน การค้า มาตรฐาน ไปจนถึงการแลกเปลี่ยนเทคโนโลยี ซึ่งมีความเกี่ยวข้องโดยตรงกับทิศทางการพัฒนาอุตสาหกรรม EV และยานยนต์อัจฉริยะ
สิ่งที่ภาคอุตสาหกรรมไทยต้องติดตามต่อจากนี้ คือการเปลี่ยนกรอบความร่วมมือให้เกิดผลในระดับโรงงานและภาคการผลิตจริง ทั้งในด้านการลงทุน การถ่ายทอดเทคโนโลยี การพัฒนาผู้ผลิตชิ้นส่วน และการยกระดับมาตรฐานทางวิศวกรรม
เพราะความสามารถในการแข่งขันของอุตสาหกรรมยานยนต์ในอนาคต ไม่ได้ขึ้นอยู่กับการเป็นฐานประกอบรถยนต์เพียงอย่างเดียว แต่ยังขึ้นอยู่กับความสามารถในการพัฒนาเทคโนโลยี สร้างมูลค่าเพิ่ม และเชื่อมโยงผู้ประกอบการไทยเข้าสู่ห่วงโซ่อุปทานยานยนต์ระดับโลก
Industrial Insider by นายช่างมาแชร์
ที่มา: คณะรัฐมนตรี (ครม.), กระทรวงอุตสาหกรรม
เรียบเรียงโดย: Industrial Insider by นายช่างมาแชร์
Industrial Insider | เจาะลึกเทคโนโลยี อุตสาหกรรม และนวัตกรรม เพื่อคนทำงานตัวจริง
Website: www.naichangmashare.com
Facebook: https://www.facebook.com/naichangmashare/
Blockdit : https://www.blockdit.com/naichangmashare
Instragram: https://www.instagram.com/naichangmashare/
Twitter: https://twitter.com/naichangmashare
Youtube: https://www.youtube.com/@naichangmashare
#MOU #EV-battery #FactoryManagement #MIIT #News
