รัฐบาลเดินหน้าวางมาตรฐานใหม่กำกับธุรกิจ Data Center ในประเทศไทย หลังคณะรัฐมนตรี (ครม.) เห็นชอบนโยบายกำกับดูแลกิจการ Data Center แบ่งประเภทตามขนาดการใช้ไฟฟ้า 7 ระดับ ตั้งแต่ 0.5 MW ไปจนถึงมากกว่า 200 MW พร้อมกำหนดให้โครงการขนาดตั้งแต่ 20 MW ขึ้นไป ต้องตั้งอยู่ในพื้นที่อุตสาหกรรมและปฏิบัติตามมาตรการควบคุมที่เข้มข้นขึ้น ครอบคลุมการใช้ไฟฟ้า น้ำ ระบบหล่อเย็น และผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม พร้อมจัดตั้งระบบ One Stop Service คัดกรองการลงทุนและป้องกันการจองทรัพยากรสาธารณูปโภคเพื่อเก็งกำไร
เมื่อวันที่ 10 พฤศจิกายน 2569 ณ ทำเนียบรัฐบาล นายเอกนิติ นิติทัณฑ์ประภาศ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง ในฐานะประธานคณะกรรมการนโยบายการประกอบกิจการ Data Center พร้อมด้วยนายดนุชา พิชยนันท์ เลขาธิการสำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ (สศช.) นายนฤตม์ เทอดสถีรศักดิ์ เลขาธิการคณะกรรมการส่งเสริมการลงทุน (BOI) และหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ร่วมแถลงมติคณะรัฐมนตรีเห็นชอบนโยบายกำกับดูแลกิจการ Data Center เพื่อวางกรอบการลงทุนโครงสร้างพื้นฐานดิจิทัลของประเทศให้มีประสิทธิภาพ ควบคู่กับการบริหารจัดการทรัพยากรและลดผลกระทบต่อประชาชนและสิ่งแวดล้อม
นายเอกนิติเปิดเผยว่า แนวทางกำกับดูแลครั้งนี้มุ่งสร้างความสมดุล 3 ด้าน ได้แก่ การสร้างความมั่นใจให้ประชาชนผ่านมาตรฐานขั้นต่ำด้านความปลอดภัยและสิ่งแวดล้อม การสร้างความชัดเจนให้แก่นักลงทุนในการดำเนินธุรกิจ และการกำหนดให้โครงการลงทุน Data Center ในอนาคตต้องสร้างมูลค่าเพิ่มให้กับเศรษฐกิจไทย ทั้งด้านการจ้างงาน การพัฒนาทักษะแรงงาน และการเชื่อมโยงห่วงโซ่อุปทาน (Supply Chain) ภายในประเทศ
เปิดเกณฑ์ Data Center 7 ระดับ แบ่งตามกำลังการใช้ไฟฟ้า
หนึ่งในสาระสำคัญของนโยบายคือการจำแนกประเภทกิจการ Data Center ตามขนาดกำลังการใช้ไฟฟ้า (Power Consumption Capacity) โดยกำหนดให้กิจการที่ใช้ไฟฟ้าตั้งแต่ 0.5 เมกะวัตต์ (MW) ขึ้นไป เข้าสู่กระบวนการกำกับดูแลตามหลักเกณฑ์ที่กำหนด และแบ่งขนาดออกเป็น 7 ระดับ เพื่อให้มาตรการกำกับดูแลมีความเหมาะสมกับขนาดของโครงการ
เกณฑ์การแบ่งระดับ Data Center ตามกำลังการใช้ไฟฟ้า
| ระดับ | กำลังการใช้ไฟฟ้า |
|---|---|
| Level 1 | 0–0.5 MW |
| Level 2 | มากกว่า 0.5–5 MW |
| Level 3 | มากกว่า 5–10 MW |
| Level 4 | มากกว่า 10–20 MW |
| Level 5 | มากกว่า 20–50 MW |
| Level 6 | มากกว่า 50–200 MW |
| Level 7 | มากกว่า 200 MW |
สำหรับข้อกำหนดด้านสถานที่ตั้ง Data Center ที่มีขนาดต่ำกว่า 20 MW (ระดับ 1–4) สามารถตั้งอยู่ในพื้นที่พาณิชยกรรมได้ ขณะที่โครงการขนาดตั้งแต่ 20 MW ขึ้นไป (ระดับ 5–7) จะต้องตั้งอยู่ในพื้นที่อุตสาหกรรมเท่านั้น พร้อมเงื่อนไขด้านระบบสาธารณูปโภคและมาตรการควบคุมที่เข้มข้นยิ่งขึ้น
การแบ่งระดับดังกล่าวมีเป้าหมายเพื่อให้การกำกับดูแลสอดคล้องกับขนาดการใช้ทรัพยากรของแต่ละโครงการ เนื่องจาก Data Center ขนาดใหญ่มีความต้องการใช้พลังงานไฟฟ้าและน้ำในปริมาณสูง รวมถึงมีระบบสนับสนุนการทำงานที่อาจส่งผลต่อสภาพแวดล้อมโดยรอบมากกว่าโครงการขนาดเล็ก
ยกระดับมาตรฐานวิศวกรรม คุมเสียง ความร้อน และระบบน้ำหล่อเย็น
อีกหนึ่งประเด็นสำคัญคือการกำหนดมาตรฐานขั้นต่ำด้านสิ่งแวดล้อม (Minimum Environmental Requirements) สำหรับกิจการ Data Center โดยมุ่งควบคุมผลกระทบที่เกิดจากระบบสนับสนุนการทำงานของศูนย์ข้อมูล โดยเฉพาะระบบไฟฟ้าสำรอง ระบบระบายความร้อน และระบบหล่อเย็น ซึ่งเป็นองค์ประกอบสำคัญของโครงสร้างพื้นฐาน Data Center
มาตรการที่มีการเปิดเผยประกอบด้วย
- การควบคุมเสียง (Noise Control): ระดับเสียงบริเวณแนวเขตโครงการต้องไม่เกิน 70 เดซิเบลเอ (dBA) เพื่อลดผลกระทบจากการทำงานของระบบเครื่องจักรและอุปกรณ์สนับสนุน
- การควบคุมความร้อน (Heat Management): อุณหภูมิความร้อนที่ปล่อยออกสู่ถนนต้องไม่สูงเกินกว่าสภาพแวดล้อมโดยรอบ 1–2 องศาเซลเซียส
- การบริหารจัดการน้ำ (Water Management): ระบบน้ำหล่อเย็นต้องเป็นระบบหมุนเวียน และต้องมีการตรวจสอบคุณภาพน้ำก่อนระบายออกสู่ภายนอก
- การจัดการสิ่งแวดล้อม: ผู้ประกอบการต้องปฏิบัติตามแนวทาง Code of Practice (CoP) และมาตรฐานขั้นต่ำที่หน่วยงานกำกับกำหนด
ทั้งนี้ กิจการ Data Center ตามข้อมูลที่มีการแถลงไม่ได้ถูกกำหนดให้จัดทำรายงานการประเมินผลกระทบสิ่งแวดล้อม (EIA) ในลักษณะเดียวกับโครงการอุตสาหกรรมบางประเภท แต่ยังคงต้องปฏิบัติตามมาตรฐานด้านสิ่งแวดล้อมที่กำหนดอย่างเคร่งครัด ส่วนโครงการที่ตั้งอยู่ในนิคมอุตสาหกรรมต้องปฏิบัติตามเงื่อนไข EIA ของนิคมอุตสาหกรรมนั้นด้วย
ในมุมมองทางวิศวกรรม ข้อกำหนดดังกล่าวทำให้การออกแบบ Data Center ต้องให้ความสำคัญกับประสิทธิภาพของระบบระบายความร้อนและการใช้ทรัพยากรมากขึ้น โดยเฉพาะการออกแบบระบบ Cooling System ให้สามารถควบคุมอุณหภูมิของอุปกรณ์ IT ได้อย่างมีประสิทธิภาพ พร้อมลดการใช้พลังงานและน้ำในกระบวนการระบายความร้อน
นอกจากนี้ ผู้พัฒนาโครงการยังต้องพิจารณาการจัดการความร้อนที่เกิดจากอุปกรณ์ IT และระบบสนับสนุนต่าง ๆ ตั้งแต่ขั้นตอนออกแบบอาคาร การเลือกใช้เครื่องทำความเย็น ไปจนถึงการจัดวางระบบระบายอากาศ เพื่อให้สามารถดำเนินงานได้อย่างต่อเนื่องและไม่สร้างผลกระทบต่อชุมชนโดยรอบ
ตั้ง One Stop Service คัดกรองการลงทุน สกัดโบรกเกอร์จองสิทธิไฟฟ้าและน้ำ
รัฐบาลยังมอบหมายให้กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม (ดีอี) จัดตั้งศูนย์บริการแบบเบ็ดเสร็จ หรือ Data Center One Stop Service (DC-OSS) พร้อมพัฒนาระบบ Dashboard เพื่อรวบรวมข้อมูลสถานะการลงทุนและการดำเนินกิจการ Data Center ทั่วประเทศ ให้หน่วยงานภาครัฐสามารถติดตาม ตรวจสอบ และประสานงานด้านการอนุมัติและอนุญาตได้อย่างเป็นระบบ
อีกหนึ่งเป้าหมายสำคัญคือการป้องกันกลุ่มตัวกลางหรือโบรกเกอร์ที่เข้ามาขอสำรองสิทธิการใช้ไฟฟ้าและน้ำไว้ล่วงหน้าเพื่อเก็งกำไร โดยไม่ได้มีแผนลงทุนจริง
จากข้อมูลที่มีการเปิดเผย พบว่าความต้องการใช้ไฟฟ้าสำหรับโครงการ Data Center ที่เสนอเข้ามาสูงถึงประมาณ 30,000 MW แต่มีผู้ประกอบการที่ประสงค์ลงทุนจริงเพียงประมาณ 1 ใน 4 เท่านั้น
ดังนั้น โครงการลงทุนใหม่จะต้องผ่านกระบวนการกลั่นกรองจากคณะกรรมการที่เกี่ยวข้อง เพื่อประเมินความเหมาะสมของโครงการ ความพร้อมด้านสาธารณูปโภค ตลอดจนประโยชน์ทางเศรษฐกิจและสังคมที่ประเทศไทยจะได้รับ
กำหนดช่วงเปลี่ยนผ่าน เปิดทางผู้ลงทุนเดิมปรับตัว 1 ปี
สำหรับผู้ประกอบการที่อยู่ระหว่างดำเนินโครงการ รัฐบาลกำหนดแนวทางในช่วงเปลี่ยนผ่านเพื่อไม่ให้กระทบต่อการลงทุนที่เกิดขึ้นก่อนหน้านี้ โดยแบ่งแนวทางพิจารณาตามสถานะของโครงการ ดังนี้
1. กลุ่มผู้ประกอบการที่ได้รับอนุญาตหรือส่งเสริมการลงทุนก่อนวันที่ 14 สิงหาคม 2569
ผู้ประกอบการที่ได้รับใบอนุญาตก่อสร้างก่อนวันที่ 14 สิงหาคม 2569 หรือได้รับการส่งเสริมการลงทุนจาก BOI ก่อนวันดังกล่าว แม้อยู่ระหว่างรอใบอนุญาตก่อสร้าง สามารถดำเนินโครงการต่อไปได้ โดยจะต้องผ่านการตรวจสอบสถานะและความถูกต้องของการดำเนินโครงการ พร้อมได้รับระยะเวลาปรับปรุงมาตรฐานด้านสิ่งแวดล้อมตาม Code of Practice เป็นเวลา 1 ปี
2. กลุ่มผู้ประกอบการที่ยื่นขออนุญาตหลังวันที่ 14 สิงหาคม 2569 และโครงการลงทุนใหม่
ต้องเข้าสู่กระบวนการพิจารณาผ่านคณะกรรมการกลั่นกรอง เพื่อประเมินความเหมาะสมของโครงการ ความพร้อมด้านระบบสาธารณูปโภค และผลประโยชน์ที่ประเทศไทยจะได้รับ ก่อนเข้าสู่ขั้นตอนการอนุมัติและอนุญาตตามกฎหมายที่เกี่ยวข้อง
BOI เผยไทยมี Data Center ผ่านการส่งเสริมการลงทุนแล้ว 57 โครงการ
ด้านนายนฤตม์ เทอดสถีรศักดิ์ เลขาธิการ BOI เปิดเผยว่า ปัจจุบันประเทศไทยมีโครงการ Data Center ที่ได้รับอนุมัติส่งเสริมการลงทุนแล้วรวม 57 โครงการ โดยแบ่งเป็นโครงการที่เปิดดำเนินการแล้ว 17 โครงการ ได้รับใบอนุญาตก่อสร้างแล้ว 20 โครงการ และอยู่ระหว่างเตรียมการลงทุนอีก 20 โครงการ
สำหรับโครงการที่อยู่ระหว่างการก่อสร้างและเตรียมการลงทุน จะเข้าสู่กระบวนการพิจารณาผ่านศูนย์ One Stop Service ร่วมกับหลักเกณฑ์มาตรฐานใหม่ของรัฐบาล เพื่อให้การลงทุนสามารถเดินหน้าต่อได้อย่างต่อเนื่อง ควบคู่กับการบริหารจัดการด้านสิ่งแวดล้อมและทรัพยากรอย่างเหมาะสม
Data Center ยุคใหม่ ไม่ใช่แค่โครงสร้างพื้นฐานดิจิทัล แต่ต้องเป็น Green Infrastructure
การกำหนดหลักเกณฑ์กำกับดูแล Data Center ครั้งนี้สะท้อนให้เห็นว่าการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานดิจิทัลของประเทศไทยกำลังก้าวเข้าสู่ยุคที่ต้องให้ความสำคัญกับประสิทธิภาพการใช้ทรัพยากรควบคู่ไปกับการขยายตัวทางเทคโนโลยี
สำหรับผู้พัฒนาโครงการและผู้ประกอบการ Data Center การเปลี่ยนแปลงดังกล่าวจะทำให้การวางแผนลงทุนต้องพิจารณามากกว่าความพร้อมของระบบ IT และทำเลที่ตั้ง แต่ต้องครอบคลุมถึงความสามารถในการรองรับโหลดไฟฟ้า (Power Availability) ความมั่นคงของระบบจ่ายไฟ (Power Reliability) ประสิทธิภาพการใช้พลังงานของศูนย์ข้อมูล (Power Usage Effectiveness: PUE) การบริหารจัดการน้ำ และระบบระบายความร้อนที่มีประสิทธิภาพ
ขณะเดียวกัน ยังเป็นโอกาสของธุรกิจในห่วงโซ่อุปทานที่เกี่ยวข้อง ไม่ว่าจะเป็นผู้พัฒนาระบบไฟฟ้าและสถานีไฟฟ้าย่อย (Substation) ระบบสำรองไฟฟ้า UPS และ Generator ระบบปรับอากาศและระบายความร้อน (HVAC & Cooling System) ระบบจัดการน้ำ ระบบ Automation ตลอดจนเทคโนโลยีบริหารจัดการพลังงาน (Energy Management System)
ในระยะยาว การกำกับดูแลที่ชัดเจนอาจเป็นปัจจัยสำคัญในการยกระดับมาตรฐานการพัฒนา Data Center ของประเทศไทย ให้สามารถรองรับการเติบโตของ Cloud Computing, Artificial Intelligence (AI) และเศรษฐกิจดิจิทัล พร้อมสร้างสมดุลระหว่างการลงทุน ความมั่นคงด้านพลังงาน และความยั่งยืนทางสิ่งแวดล้อม
ที่มา: ทำเนียบรัฐบาล, สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ (สศช.), สำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมการลงทุน (BOI)
เรียบเรียงโดย: Industrial Insider by นายช่างมาแชร์
Industrial Insider | เจาะลึกเทคโนโลยี อุตสาหกรรม และนวัตกรรม เพื่อคนทำงานตัวจริง
Website: www.naichangmashare.com
Facebook: https://www.facebook.com/naichangmashare/
Blockdit : https://www.blockdit.com/naichangmashare
Instragram: https://www.instagram.com/naichangmashare/
Twitter: https://twitter.com/naichangmashare
Youtube: https://www.youtube.com/@naichangmashare
#DataCenter #News #BOI #Thailand
